Duży mózg zawdzięczamy mikrobiomowi jelit

7 stycznia 2026, 12:53

Wiele gatunków naczelnych, w tym ludzie, posiada duży mózg w porównaniu do wielkości ciała. Mózgi te ewoluowały wraz z odpowiednimi adaptacjami metabolicznymi, zwiększającymi dopływ energii do mózgu, w tym ze zwiększonym poziomem glukozy we krwi. Wiadomo, że mikrobiom jelit wpływa na metabolizm gospodarza, jednak rola mikrobiomu w ewolucji mózgu naczelnych nie jest jasna. Naukowcy z kilku amerykańskich uczelni podjęli się zbadania wpływu mikroorganizmów zamieszkujących jelita naczelnych na ewolucję ich mózgów.



Bezkacowy alkohol, który nie upija

28 grudnia 2009, 10:57

Naukowcy z Imperial College London pracują nad syntetycznym alkoholem, który – podobnie jak "autentyk" – wywołuje uczucie przyjemnego podniecenia, ale pozwala uniknąć stanu upojenia oraz kaca. Co ważne, jego działanie będzie można wyeliminować w mgnieniu oka po połknięciu specjalnej tabletki (antidotum). Oznacza to, że prowadzenie samochodu po zakrapianej imprezie czy wizycie w pubie lub restauracji nie będzie już łamaniem prawa.


Sól drogowa zmienia proporcję płci u żab

23 listopada 2016, 13:03

Sól drogowa zmienia proporcję płci w populacjach żyjących w pobliżu żab leśnych (Lithobates sylvaticus).


Badacze z Wrocławia i Krakowa odkrywają tajemnice średniowiecznych polskich miast

5 marca 2026, 10:53

Dzisiejszy wygląd centrów wielu polskich miast to nie przypadek, a wynik precyzyjnego planowania w średniowieczu. Wtedy właśnie najszerzej i na największą skalę pojawiły się regularnie zaplanowane miasta. Było to związane z kolonizacją nowych terenów, przede wszystkim w Europie Środkowej i Wschodniej. Pomiędzy XI a XIV wiekiem w Europie powstało co najmniej 1500 nowych miast. Jednak zachowało się niewiele oryginalnych dokumentów planistycznych z tego okresu, więc historycy mieli problemy z odtworzeniem zasad, którymi kierowali się ówcześni mierniczy. Dlatego badacze z Politechniki Wrocławskiej i Uniwersytetu Jagiellońskiego wykorzystali zaawansowane metody statystyczne i skanowanie laserowe, by zrekonstruować zasady, wedle których w XIII wieku wyznaczano przestrzeń miejską.


Od przybytku lepsza pamięć

22 stycznia 2010, 09:52

Wygląda na to, że spadająca z wiekiem zdolność filtrowania niepotrzebnych informacji, czyli regulacji uwagi, może dawać starszym osobom pewną przewagę pamięciową nad młodymi, o której nikt wcześniej nie miał pojęcia.


Najstarsze bezpośrednie dowody na gotowanie roślin

20 grudnia 2016, 10:48

Brytyjsko-włoski zespół naukowców zdobył najstarsze bezpośrednie dowody na przetwarzanie przez człowieka roślin w celach kulinarnych.


Plastikowa czy drewniana – co nauka mówi o bezpieczeństwie mikrobiologicznym deski do krojenia

8 czerwca 2026, 07:54

Każdy z nas ma w kuchni deskę do krojenia. Zwykle nie zastanawiamy się nad nią zbyt długo. Leży na stole, czeka na marchewkę albo pierś kurczaka i zazwyczaj kończy dzień pod strumieniem gorącej wody. A jednak przez ostatnie dekady ten niepozorny przedmiot był obiektem badań mikrobiologicznych, regulacji prawnych i gorących sporów w środowiskach zajmujących się bezpieczeństwem żywności. Okazuje się, że wybór między deskami drewnianą a plastikową to nie kwestia estetyki – to sprawa zdrowia publicznego.


Współcześni przedstawiciele gąbek

Gąbki uratują przed przerzutami?

19 lutego 2010, 06:36

Sceptryna, stosunkowo prosty związek wytwarzany przez wiele gatunków gąbek, skutecznie blokuje powstawanie przerzutów nowotworowych - uważa zespół Angela Cipresa z Burnham Institute for Medical Research.


Dostęp na ekg.

19 stycznia 2017, 12:22

Amerykańscy naukowcy zaproponowali, by elektroniczne dane zdrowotne pacjentów chronić ich własnym biciem serca.


Intel najlepszym producentem SSD

12 marca 2010, 11:46

Dyski SSD Intela zdobyły największe uznanie firmy analitycznej DRAMeXchange Technology. Jej specjaliści sprawdzili szeroką gamę dostępnych na rynku produktów. Podczas badań zauważono olbrzymie "nierówności" wśród SSD.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk